چرا وقتی به زبان دیگری صحبت میکنیم، صدایمان را تغییر میدهیم؟
تفاوت میان گفتگوی پرحرارت سر یک میز شام ایتالیایی و مکالمه آرام ژاپنی یا سخنرانی رسمی و گپ دوستانه نشان میدهد بلندی و رنگ صدا در فرهنگهای مختلف کدگذاری میشود.
کسانی که به دو زبان صحبت میکنند، معمولا متوجه میشوند که صدای آنها بسته به زبانی که صحبت میکنند، تغییر میکند. اینک پژوهشی تازه روی افراد دوزبانه فرانسویــانگلیسی هم تایید میکند در زیر و بم صدای این افراد هنگام گویش به این دو زبان تغییرات محسوسی مشاهده میشود، به نحوی که زبان فرانسوی صرفنظر از سطح زبان دوم گویشوران، معمولا با صدایی بالاتر از انگلیسی بیان میشود؛ نتیجهای که چشماندازی تازه در درک پیوند میان ساختارهای آوایی زبان و ویژگیهای فیزیولوژیک صدا فراهم میکند.
به گزارش مجله زیبایی سبز به نقل از ایندپندنت، گروهی از پژوهشگران «آزمایشگاه عصبروانزبانشناسی» در فرانسه به سرپرستی لوسی جادکینز و کورین آستسانو در مطالعهای با عنوان «صدایی دیگر برای زبانی دیگر؟ تاثیر زبان بر دامنه صدا» بررسی کردهاند که چرا دوزبانهها در هر زبان، دامنه صدای متفاوتی دارند. آنها با طراحی سازوکاری دقیق، عوامل تاثیرگذار مثل سن، جنس، حالت روحی و زمینه ارتباطی را کنترل کردند تا تنها اثر خود زبان را بسنجند.
زیر و بم صدای افراد بسته به دلایل متنوعی تغییر میکند و چنانچه ذکر شد، عواملی همچون سن، وضعیت هیجانی و بافت ارتباطی (عمومی در برابر خصوصی، میزان آشنایی با مخاطب، سخنرانی آماده در برابر گفتار خودانگیخته) بر آن تاثیرگذارند. برخی تغییرات در زیر و بم صدا هم بازتابدهنده کدهای اجتماعی مشترک در یک گروه زبانشناختیاند. در نهایت، وضعیت زبان برای گویشور (زبان اول یا دوم) نیز ممکن است بر زیر و بم انتخابی او اثر بگذارد.
برای کنترل اثر این عوامل، یک پروتکل گردآوری داده طراحی شد تا تنها اثر زبان موردبررسی جدا شود. فرضیه این بود که تفاوتهای زیروبمی میان زبانها عمدتا از ساختار آهنگین و تکیهای هر زبان (مثلا اینکه در فرانسوی تکیه بر پایان واژه است و در انگلیسی بر ابتدای آن) ناشی میشود و نه از اینکه گویشور در حال استفاده از زبان اول یا دوم خود است.
محققان برای این کار، پیکره گفتاری به نام «بی-فرن۳» (B-FREN3 ) را ساختند: ۱۰۸ ضبط صوت که ۲۱۶ دقیقه گفتار از ۹ انگلیسیزبان و ۹ فرانسویزبان با سطوح مهارت متفاوت در زبان دوم را شامل میشد. شرکتکنندگان در سه فعالیت شرکت کردند: خواندن متن از روی صفحه، روایت یک ویدیو بیصدا و گفتگوی آزاد.
تمام صداهای ضبطشده به بخشهای کوچکتر گفتار تقسیم شدند. سپس پژوهشگران زیروبمی صدا را با نرمافزارهای تخصصی اندازه گرفتند و میانگین و دامنه تغییرات آن را برای هر گویشور محاسبه کردند. بعد هم با روشهای آماری پیشرفته، بررسی کردند که چه عواملی (مثل زبان مورداستفاده، تکلیف گفتاری یا زبان اول فرد) بیشترین تاثیر را بر تفاوتهای صدا داشتند.
