• امروز : یکشنبه - ۵ تیر - ۱۴۰۱
  • برابر با : Sunday - 26 June - 2022
0

معرفی هنر توتن بافی یا قایق سنتی سیستان و بلوچستان

  • کد خبر : 32308
  • 10 دی 1400 - 15:47
معرفی هنر توتن بافی یا قایق سنتی سیستان و بلوچستان
نام گیاهی که از آن برای توتن بافی استفاده میشود توتک است. توتن ها بیشتر زمان هایی مورد استفاده قرار می گرفتند که آب دریاچه هامون تا حد خیلی زیادی بالا می آمد و عبور از عرض دریاچه برای مردم سخت می شد، این توتن ها، قایق های جمع و جور و تقریبا سبکی بودند که به راحتی برای عبور از عرض آب مورد استفاده قرار می گرفتند.

همه چیز درباره توتن بافی (قایق سنتی سیستان)

توتن بافی یکی از هنرهای دستی و سنتی سیستان و بلوچستان می باشد. توتن بافی به معنای ساخت یک قایق توتن است که معمولا این قایق را از گیاهان محکمی که در اطراف دریاچه ی هامون رشد می کنند، می بافند و آماده ی استفاده می نمایند. قایق توتن معمولا توسط صیادان و روستاییان در روستاها و مناطق حاشیه ی تالاب هامون به ویژه اطراف کوه خواجه و منطقه تخت عدالت در سیستان مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

به گزارش مجله زیبایی سبز به نقل از بیتوته،توتن بافی در سیستان، قدمتی صد ساله دارد و برای مدت ها صیادان از این قایق برای حرکت بر روی آب و طی کردن مسیر رودخانه ها استفاده می کردند. در واقع می توانیم ادعا کنیم که توتن بافی نیز مانند هر هنر دیگری در ایران و کل جهان، دوران اوج خودش را داشت که متاسفانه این روزها دیگری خبری از توتن های مختلف بر سطح دریاچه ها نیست و توتن بافی دیگر از رونق قبل برخوردار نمی باشد.

نام گیاهی که از آن برای توتن بافی استفاده می شود توتک است. توتن ها بیشتر زمان هایی مورد استفاده قرار می گرفتند که آب دریاچه ی هامون تا حد خیلی زیادی بالا می آمد و عبور از عرض دریاچه برای مردم سخت می شد، این توتن ها، قایق های جمع و جور و تقریبا سبکی بودند که به راحتی برای عبور از عرض آب مورد استفاده قرار می گرفتند.

در ادامه قصد داریم تا شما را با ابعاد مختلف کاربردها و نحوه ی ساخت توتن آشنا کنیم. پیشنهاد می کنیم برای آشنایی با این موارد، تا انتهای مقاله ما را همراهی نمایید :

مطالب خواندنی:  اصلا شب از این مکان ها دیدن نکنید/مکانهای ترسناک ایران و جهان (2)

https://dl.greenbeautymag.com/2021/12/totten-weaving-02.webp

هنر توتن بافی

توتن بافی چگونه انجام می شود؟

در ابتدای محتوا نیز اشاره کردیم که نی های روییده در نیزارهای حاشیه ی دریاچه ی هامون، برای توتن بافی مورد استفاده قرار می گیرند. این نی ها که توتک نامیده می شوند، نوعی گیاه خودرو هستند که معمولا از اول فروردین می ‌رویند و تا آخر تیر برداشت می شوند.

توتن بافی کار بسیار دشواری است. زحمات و مراحل خاص خودش را دارد و یکی از سخت ترین این مراحل، کندن و برداشتن همین توتک هاست. البته چون این توتک ها گیاهان خودرو هستند و در نزدیکی محل زندگی، بومی های سیستان قرار دارند، عموما هزینه مواد اولیه برای آن ها وجود ندارد.

پس از اینکه توتک ها کنده شدند و جمع آوری شدند، نیاز است که ابتدا آن ها را خشک کنند. سه یا چهار روز آفتاب مستقیم برای خشک کردن توتک ها کفایت می کند. پس از خشک شدن، آن ها را کمی آب، مرطوب می کنند تا انعطاف پذیر تر باشند و کار با آن ها باعث شکستن آن ها نشود. حالا باید تعداد دو بلیمه که توتن را به هم وصل می‌کند را درست ‌کنند و بعد سر و ته توتن را مشخص نمایند و آخر سر هم دو عدد چنگک کنار توتن را درست می ‌کنند و بعد توتن آماده می ‌شود.

کاربرد توتن بافی 

گفتیم که توتن بافی به معنای ساخت قایق هایی است که به آن ها توتن گفته می شود، عموما هر ساله و زمانی که آب از سرریز سدهای افغانستان بالا می آید، بعضی نقاط تالاب به مدت چند ماه پر آب می شود؛ در این زمان ها، توتن سواری به تفریحی بسیار سرگرم کننده برای مردم تبدیل می شود.

مطالب خواندنی:  تاثیر زمان بر چهره‌ ستارگان مشهور دنیا (عکس)

بنابراین می توانیم ادعا کنیم که کاربرد توتن بافی تا زمانی که دریاچه و تالاب هامون آب داشت، بسیار زیاد بود. زیرا صید و صیادی، دامداری و شکار از رونق بسیار زیادی برخوردار بود و در این شرایط، توتن نقش یک وسیله ی حمل و نقل پرکاربرد را برای مردم ایفا می کرد.

در واقع دامداران و صیادان بدون این وسیله امکان انتقال علوفه، جابجایی دام، فعالیت صیادی و شکار را هیچ جوره نداشتند و همین موضوع باعث شده بود تا توتن بافی نیز به عنوان یک شغل محسوب شود و از رونق خاص خودش برخوردار گردد.

حالا که دریاچه ی هامون بی آب و خشک شده، توتن بافی و قایق های توتن معمولا از سمت مازندران ساخته و آماده می شوند و به این منطقه می آیند. البته هنوز هم در بخشی از قسمت های پر آب هامون و دریاچه ی هیرمند، از توتن ها برای حمل و نقل استفاده می شود ولی دیگر خبری از آن ها توتن های مختلف با ابعاد بزرگ و کوچک بر روی دریاچه ی هامون، خبری نیست.

در این میان، مردم سیستان نیز برای حفظ سنت گذشته ی خود، مسابقات و رقابت های توتن سواری را سالانه برگزار می کنند و این موضوع به یک مراسم خیلی مفرح هر ساله تبدیل شده است. البته این روزها اگر به سیستان سفر کنید، متوجه خواهید شد که هنرمندان سیستانی، از هنر توتن بافی شان، برای ساخت توتن های خیلی کوچک و تزئینی استفاده می کنند و منزل خود را با کمک آن قایق ها و توتن بافی ها، تزئین می نمایند. این موضوع به این معناست که مردم این منطقه، هنوز هم سعی دارند تا این هنر اجدادی خود را حفظ نمایند.

لینک کوتاه : https://www.greenbeautymag.com/?p=32308

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.